{
  "slug": "24-tiet-khi",
  "ten": "24 tiết khí",
  "ten_en": "The 24 solar terms",
  "ten_zh": "二十四节气",
  "mo_ta": "Ngày dương lịch bắt đầu của 24 tiết khí, cho mỗi năm từ 2020 tới 2035, tính theo kinh độ mặt trời và giờ Việt Nam.",
  "mo_ta_en": "The solar date each of the 24 terms begins, for every year from 2020 to 2035, computed from solar longitude in Vietnam time.",
  "mo_ta_zh": "2020 至 2035 年每年二十四节气的公历起始日，按太阳黄经与越南时间推算。",
  "giay_phep": "CC-BY-4.0",
  "giay_phep_url": "https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/",
  "phien_ban": "1.1.1",
  "cap_nhat": "2026-09-30",
  "so_dong": 384,
  "cot": [
    {
      "ten": "id",
      "kieu": "string",
      "moTa": "Định danh ổn định của dòng, không đổi giữa các phiên bản",
      "moTaEn": "Stable row identifier, unchanged across versions",
      "moTaZh": "行的稳定标识符, 各版本间不变"
    },
    {
      "ten": "nam",
      "kieu": "int",
      "moTa": "Năm dương lịch",
      "moTaEn": "Gregorian year",
      "moTaZh": "公历年",
      "loai_bang_chung": "A",
      "epistemic_status": "verifiable"
    },
    {
      "ten": "thu_tu",
      "kieu": "int",
      "moTa": "Thứ tự tiết khí trong năm dương lịch, tính từ tiết khí đầu tiên rơi vào tháng Một",
      "moTaEn": "Ordinal of the solar term within the Gregorian year, counted from the first solar term falling in January",
      "moTaZh": "节气在公历年中的次序，从落在1月的第一个节气算起",
      "loai_bang_chung": "A",
      "epistemic_status": "verifiable"
    },
    {
      "ten": "ten",
      "kieu": "string",
      "moTa": "Tên tiết khí",
      "moTaEn": "Solar term name",
      "moTaZh": "节气名称",
      "loai_bang_chung": "A",
      "epistemic_status": "verifiable"
    },
    {
      "ten": "ten_en",
      "kieu": "string",
      "moTa": "Tên tiết khí, tiếng Anh",
      "moTaEn": "Solar term name in English",
      "moTaZh": "节气英文名称",
      "loai_bang_chung": "A",
      "epistemic_status": "verifiable"
    },
    {
      "ten": "kinh_do_mat_troi",
      "kieu": "int",
      "moTa": "Kinh độ mặt trời tại thời điểm bắt đầu tiết khí, tính bằng độ",
      "moTaEn": "Solar longitude at the start of the solar term, in degrees",
      "moTaZh": "节气开始时刻的太阳黄经，以度为单位",
      "loai_bang_chung": "A",
      "epistemic_status": "verifiable"
    },
    {
      "ten": "ngay_bat_dau",
      "kieu": "string",
      "moTa": "Ngày dương lịch bắt đầu tiết khí, dạng YYYY-MM-DD",
      "moTaEn": "Gregorian date when the solar term begins, in YYYY-MM-DD format",
      "moTaZh": "节气开始的公历日期，格式为 YYYY-MM-DD",
      "loai_bang_chung": "A",
      "epistemic_status": "verifiable"
    },
    {
      "ten": "y_nghia",
      "kieu": "string",
      "moTa": "Hiện tượng thiên văn hoặc thời tiết mà tiết khí đánh dấu",
      "moTaEn": "Astronomical or weather phenomenon marked by the solar term",
      "moTaZh": "节气所标志的天文或天气现象",
      "loai_bang_chung": "C",
      "epistemic_status": "conventional"
    },
    {
      "ten": "nguon",
      "kieu": "string",
      "moTa": "Loại nguồn của dòng, một hay nhiều phần ngăn bằng dấu chấm phẩy, mỗi phần là tinh-toan (lõi tính ra), quy-uoc-truyen-thong, quy-uoc-he-hien-dai (quy ước của một truyền thống hay một hệ hiện đại), van-ban (kèm tác phẩm sau dấu hai chấm) hoặc bien-tap (kèm chi tiết); chi tiết tĩnh cũng ở nguon_chi_tiet của meta, và hai bộ lớn nhất chỉ ghi ở đó; cột nào thuộc phần nào xem loai_bang_chung của từng cột trong meta",
      "moTaEn": "Kind of source for this row, one or more parts separated by semicolons, each being tinh-toan (computed by the engine), quy-uoc-truyen-thong, quy-uoc-he-hien-dai (convention of a tradition or of a modern system), van-ban (with the work after a colon) or bien-tap (with details); static details are also in the metadata nguon_chi_tiet, and the two largest datasets give them only there; which column belongs to which part is given by each column's loai_bang_chung in the metadata",
      "moTaZh": "该行的来源类别，一个或多个部分，以分号分隔，每部分为 tinh-toan（引擎推算）、quy-uoc-truyen-thong、quy-uoc-he-hien-dai（传统或现代体系的约定）、van-ban（冒号后为著作）或 bien-tap（附说明）；固定说明亦见元数据 nguon_chi_tiet，两个最大的数据集只在那里给出；各列属于哪一部分，见元数据中每列的 loai_bang_chung"
    },
    {
      "ten": "ghi_chu",
      "kieu": "string",
      "moTa": "Điểm các trường phái bất đồng ở dòng này, rỗng nếu không có",
      "moTaEn": "Where the schools disagree on this row; empty when they do not",
      "moTaZh": "各流派在该行的分歧之处；没有则留空"
    }
  ],
  "nguon_thu_tich": [],
  "ghi_chu_chung": "Cột thu_tu đếm theo NĂM DƯƠNG LỊCH, nên mục 1 là tiết khí đầu tiên rơi vào tháng Một chứ không phải Lập Xuân; vòng tiết khí theo truyền thống mở đầu bằng Lập Xuân, và trong bộ này Lập Xuân thường nằm ở mục 3. Tiết khí là hiện tượng thiên văn tính được, không phải quy ước, nên mọi nguồn tính đúng đều ra cùng ngày. Khác biệt giữa các bản lịch thường đến từ MÚI GIỜ: mốc giao tiết rơi sát nửa đêm thì lịch Trung Quốc và lịch Việt Nam có thể ghi lệch nhau một ngày. Bộ này dùng giờ Việt Nam.",
  "ghi_chu_chung_en": "The thu_tu column counts by the SOLAR year, so entry 1 is the first term falling in January rather than Lap Xuan; the traditional cycle opens with Lap Xuan, which sits at entry 3 here. Solar terms are a computable astronomical event, not a convention, so any correct implementation yields the same dates. Differences between almanacs usually come from the TIMEZONE: when a boundary falls near midnight, Chinese and Vietnamese calendars can record it one day apart. This dataset uses Vietnam time.",
  "ghi_chu_chung_zh": "thu_tu 一列按公历年计数，因此第 1 项是落在一月的第一个节气而非立春；传统节气循环以立春开端，在本数据集中立春通常排在第 3 项。节气是可推算的天文现象而非约定，凡推算正确者所得日期相同。各版历书的差异多来自时区：交节时刻贴近午夜时，中国历与越南历可能相差一天。本数据集采用越南时间。",
  "ghi_nguon_yeu_cau": "Nguồn: Nhật Nguyệt (nhatnguyet.org), CC BY 4.0",
  "ghi_nguon_yeu_cau_en": "Source: Nhật Nguyệt (nhatnguyet.org), CC BY 4.0",
  "ghi_nguon_yeu_cau_zh": "来源：Nhật Nguyệt (nhatnguyet.org)，CC BY 4.0",
  "trang": "/bang/24-tiet-khi",
  "ma_hoa": "UTF-8 không BOM",
  "gioi_han_su_dung": "Bộ dữ liệu này ghi lại quy ước văn hoá và lịch pháp, không phải phát biểu khoa học. Nó dùng được cho nghiên cứu văn hoá, xử lý ngôn ngữ và ứng dụng lịch. Nó không dùng để dự đoán sự kiện, đánh giá con người, hay ra quyết định ảnh hưởng tới ai.",
  "gioi_han_su_dung_en": "This dataset records cultural and calendrical conventions, not scientific claims. It is suitable for cultural research, NLP, and calendar applications. It is not intended for predicting events, evaluating people, or making decisions that affect anyone.",
  "gioi_han_su_dung_zh": "本数据集记录的是文化与历法约定，而非科学论断。它适用于文化研究、自然语言处理和历法应用，不用于预测事件、评价他人，或作出影响任何人的决定。",
  "trich_dan": "Nhật Nguyệt (2026). 24 tiết khí. Phiên bản 1.1.1. CC-BY-4.0. https://nhatnguyet.org/du-lieu/24-tiet-khi.csv",
  "trich_dan_en": "Nhật Nguyệt (2026). The 24 solar terms. Version 1.1.1. CC-BY-4.0. https://nhatnguyet.org/du-lieu/24-tiet-khi.csv",
  "co_parquet": false,
  "nguon_goc_du_lieu": "tinh-toan",
  "nguon_goc_du_lieu_mo_ta": "Giá trị do lõi tính của site tính ra bằng thuật toán thiên văn, lịch pháp hoặc số học; không chép từ bảng in sẵn nào.",
  "nguon_goc_du_lieu_mo_ta_en": "Values computed by the site's engine with astronomical, calendrical or arithmetic algorithms; not copied from any printed table.",
  "nguon_goc_du_lieu_mo_ta_zh": "数值由本站推算引擎以天文、历法或算术算法算出，未抄自任何印刷表格。",
  "mui_gio": "Asia/Ho_Chi_Minh",
  "mo_hinh": [
    "tiet-khi-meeus-c25-bieu-kien-v2"
  ],
  "quy_uoc": [
    "mui-gio",
    "tiet-khi"
  ],
  "ho_so_mo_hinh": [
    {
      "ma": "tiet-khi-meeus-c25-bieu-kien-v2",
      "phien_ban": "2.2.0",
      "loai": "tiet-khi",
      "ten": "Giờ giao 24 tiết khí",
      "ten_en": "Solar term moments",
      "ten_zh": "二十四节气交节时刻",
      "mui_gio": "Asia/Ho_Chi_Minh",
      "utc_offset_gio": 7,
      "phu_thuoc": [],
      "lich_thien_van": "meeus-c25-rut-gon: Meeus, Astronomical Algorithms chương 25, kinh độ Mặt Trời theo phương trình tâm ba số hạng (chuỗi rút gọn, độ chính xác chừng 0,01 độ), không phải VSOP87 đầy đủ",
      "quang_sai_do": -0.00569,
      "chuong_dong": "chuong_dong_do = -0.00478 * sin(Ω), Ω = 125.04 - 1934.136 T (độ), T tính bằng thế kỷ Julius từ J2000 theo giờ TT",
      "delta_t": "espenak-meeus-2006: đa thức ΔT = TT - UT theo từng khoảng năm của Espenak và Meeus (NASA, 2006), lấy ở giữa năm dương lịch",
      "cach_giai": "chia-doi",
      "nguong_dung_giai_phut": 1,
      "dung_sai_phut": 15,
      "thong_ke_sai_so": [
        {
          "nguon": "IMCCE",
          "ten_nguon": "IMCCE (Đài Thiên văn Paris), dịch vụ Miriade ephemcc, lý thuyết hành tinh INPOP",
          "so_moc": 4824,
          "dinh_nghia": "loi_tinh - nguon",
          "mae_phut": 4.2,
          "rmse_phut": 5.1,
          "trung_vi_tuyet_doi_phut": 3.7,
          "p95_tuyet_doi_phut": 9.7,
          "p99_tuyet_doi_phut": 12.3,
          "lech_trung_binh_phut": -3.2,
          "nho_nhat_phut": -14.4,
          "lon_nhat_phut": 9,
          "so_moc_som": 3758,
          "phan_bo": [
            {
              "tu_phut": -16,
              "den_phut": -14,
              "so_moc": 8
            },
            {
              "tu_phut": -14,
              "den_phut": -12,
              "so_moc": 53
            },
            {
              "tu_phut": -12,
              "den_phut": -10,
              "so_moc": 138
            },
            {
              "tu_phut": -10,
              "den_phut": -8,
              "so_moc": 397
            },
            {
              "tu_phut": -8,
              "den_phut": -6,
              "so_moc": 603
            },
            {
              "tu_phut": -6,
              "den_phut": -4,
              "so_moc": 845
            },
            {
              "tu_phut": -4,
              "den_phut": -2,
              "so_moc": 893
            },
            {
              "tu_phut": -2,
              "den_phut": 0,
              "so_moc": 821
            },
            {
              "tu_phut": 0,
              "den_phut": 2,
              "so_moc": 544
            },
            {
              "tu_phut": 2,
              "den_phut": 4,
              "so_moc": 338
            },
            {
              "tu_phut": 4,
              "den_phut": 6,
              "so_moc": 126
            },
            {
              "tu_phut": 6,
              "den_phut": 8,
              "so_moc": 52
            },
            {
              "tu_phut": 8,
              "den_phut": 10,
              "so_moc": 6
            },
            {
              "tu_phut": 10,
              "den_phut": 12,
              "so_moc": 0
            },
            {
              "tu_phut": 12,
              "den_phut": 14,
              "so_moc": 0
            },
            {
              "tu_phut": 14,
              "den_phut": 16,
              "so_moc": 0
            }
          ]
        },
        {
          "nguon": "USNO",
          "ten_nguon": "U.S. Naval Observatory, Astronomical Applications API (seasons)",
          "so_moc": 804,
          "dinh_nghia": "loi_tinh - nguon",
          "mae_phut": 4.3,
          "rmse_phut": 5.3,
          "trung_vi_tuyet_doi_phut": 4,
          "p95_tuyet_doi_phut": 10,
          "p99_tuyet_doi_phut": 12,
          "lech_trung_binh_phut": -3.3,
          "nho_nhat_phut": -13,
          "lon_nhat_phut": 9,
          "so_moc_som": 608,
          "phan_bo": [
            {
              "tu_phut": -16,
              "den_phut": -14,
              "so_moc": 0
            },
            {
              "tu_phut": -14,
              "den_phut": -12,
              "so_moc": 2
            },
            {
              "tu_phut": -12,
              "den_phut": -10,
              "so_moc": 21
            },
            {
              "tu_phut": -10,
              "den_phut": -8,
              "so_moc": 70
            },
            {
              "tu_phut": -8,
              "den_phut": -6,
              "so_moc": 92
            },
            {
              "tu_phut": -6,
              "den_phut": -4,
              "so_moc": 127
            },
            {
              "tu_phut": -4,
              "den_phut": -2,
              "so_moc": 149
            },
            {
              "tu_phut": -2,
              "den_phut": 0,
              "so_moc": 147
            },
            {
              "tu_phut": 0,
              "den_phut": 2,
              "so_moc": 94
            },
            {
              "tu_phut": 2,
              "den_phut": 4,
              "so_moc": 56
            },
            {
              "tu_phut": 4,
              "den_phut": 6,
              "so_moc": 32
            },
            {
              "tu_phut": 6,
              "den_phut": 8,
              "so_moc": 12
            },
            {
              "tu_phut": 8,
              "den_phut": 10,
              "so_moc": 2
            },
            {
              "tu_phut": 10,
              "den_phut": 12,
              "so_moc": 0
            },
            {
              "tu_phut": 12,
              "den_phut": 14,
              "so_moc": 0
            },
            {
              "tu_phut": 14,
              "den_phut": 16,
              "so_moc": 0
            }
          ]
        }
      ],
      "doi_chieu": [
        {
          "nguon": "IMCCE (Đài Thiên văn Paris), dịch vụ Miriade ephemcc, lý thuyết hành tinh INPOP",
          "url": "https://ssp.imcce.fr/webservices/miriade/api/ephemcc.php",
          "tep": "services/api/internal/coreengine/testdata/lichphap/imcce_tiet_khi_1900_2100.tsv",
          "sha256": "3f6fad729304ae8631ed2ef495f4867c56f5d1195de56c2eb3b2c45243c2b1da",
          "ngay_truy_cap": "2026-09-27",
          "so_moc": 4824,
          "dung_sai_phut": 15,
          "test": "TestKiemCheoGioTietKhi"
        },
        {
          "nguon": "U.S. Naval Observatory, Astronomical Applications API (seasons)",
          "url": "https://aa.usno.navy.mil/api/seasons",
          "tep": "services/api/internal/coreengine/testdata/lichphap/usno_phan_chi_1900_2100.tsv",
          "sha256": "ef70a6694d2764f13f8409b2dade5fb87ade9161d0fdccc683b6993f472d8419",
          "ngay_truy_cap": "2026-09-27",
          "so_moc": 804,
          "dung_sai_phut": 15,
          "test": "TestKiemCheoGioTietKhi"
        }
      ],
      "kiem_dinh": [
        {
          "ma": "gio-giao-tiet-imcce",
          "loai": "doi-chieu-so",
          "trang_thai": "dat",
          "tham_chieu": "IMCCE",
          "co_mau": 4824,
          "don_vi": "phut",
          "dung_sai": 15,
          "mae": 4.2,
          "rmse": 5.1,
          "trung_vi": 3.7,
          "p95": 9.7,
          "p99": 12.3,
          "max": 14.4,
          "lech": -3.2,
          "so_ngoai_le": 0,
          "test": "TestKiemCheoGioTietKhi",
          "mo_ta": "Giờ giao tiết của lõi tính trừ giờ IMCCE trên 4.824 mốc 1900 tới 2100, tính bằng phút; âm là lõi tính sớm.",
          "mo_ta_en": "The engine's solar term moment minus the IMCCE moment over 4,824 moments from 1900 to 2100, in minutes; negative means the engine is early.",
          "mo_ta_zh": "1900 至 2100 年 4,824 个时刻，引擎交节时刻减 IMCCE 时刻，单位为分钟；负值表示引擎偏早。"
        },
        {
          "ma": "gio-giao-tiet-usno",
          "loai": "doi-chieu-so",
          "trang_thai": "dat",
          "tham_chieu": "USNO",
          "co_mau": 804,
          "don_vi": "phut",
          "dung_sai": 15,
          "mae": 4.3,
          "rmse": 5.3,
          "trung_vi": 4,
          "p95": 10,
          "p99": 12,
          "max": 13,
          "lech": -3.3,
          "so_ngoai_le": 0,
          "test": "TestKiemCheoGioTietKhi",
          "mo_ta": "Giờ giao tiết của lõi tính trừ giờ USNO trên 804 mốc 1900 tới 2100, tính bằng phút; âm là lõi tính sớm.",
          "mo_ta_en": "The engine's solar term moment minus the USNO moment over 804 moments from 1900 to 2100, in minutes; negative means the engine is early.",
          "mo_ta_zh": "1900 至 2100 年 804 个时刻，引擎交节时刻减 USNO 时刻，单位为分钟；负值表示引擎偏早。"
        },
        {
          "ma": "ngay-giao-tiet-imcce",
          "loai": "doi-chieu-ngay",
          "trang_thai": "dat-co-ngoai-le",
          "tham_chieu": "IMCCE",
          "co_mau": 4824,
          "don_vi": "ngay",
          "dung_sai": 0,
          "so_ngoai_le": 10,
          "test": "TestKiemCheoNgayTietKhiIMCCE",
          "mo_ta": "Ngày giao tiết theo giờ Việt Nam của lõi tính so với ngày chứa mốc IMCCE, 4.824 mốc; 10 mốc khác ngày, mọi mốc ấy cách nửa đêm dưới 15 phút và được kê ở ngoai-le-doi-chieu.csv.",
          "mo_ta_en": "The engine's solar term date in Vietnam time against the date containing the IMCCE moment, 4,824 moments; 10 fall on a different date, all within 15 minutes of midnight, and each is listed in ngoai-le-doi-chieu.csv.",
          "mo_ta_zh": "按越南时间比较引擎的交节日期与 IMCCE 时刻所在日期，共 4,824 个时刻；10 个日期不同，均距午夜不足 15 分钟，逐一列于 ngoai-le-doi-chieu.csv。"
        },
        {
          "ma": "ngay-giao-tiet-usno",
          "loai": "doi-chieu-ngay",
          "trang_thai": "dat-co-ngoai-le",
          "tham_chieu": "USNO",
          "co_mau": 804,
          "don_vi": "ngay",
          "dung_sai": 0,
          "so_ngoai_le": 4,
          "test": "TestKiemDinhNgayGiaoTietUSNO",
          "mo_ta": "Ngày giao tiết theo giờ Việt Nam của lõi tính so với ngày chứa mốc USNO, 804 mốc; 4 mốc khác ngày, mọi mốc ấy cách nửa đêm dưới 15 phút và được kê ở ngoai-le-doi-chieu.csv.",
          "mo_ta_en": "The engine's solar term date in Vietnam time against the date containing the USNO moment, 804 moments; 4 fall on a different date, all within 15 minutes of midnight, and each is listed in ngoai-le-doi-chieu.csv.",
          "mo_ta_zh": "按越南时间比较引擎的交节日期与 USNO 时刻所在日期，共 804 个时刻；4 个日期不同，均距午夜不足 15 分钟，逐一列于 ngoai-le-doi-chieu.csv。"
        }
      ],
      "ghi_chu": "Mốc là lúc kinh độ biểu kiến của Mặt Trời chạm đúng bội số của 15 độ, tìm bằng phép chia đôi, làm tròn tới phút theo giờ Việt Nam. Đo 27/09/2026 trên 4.824 mốc: sớm trung bình 3,2 phút, sớm nhất 14 phút, muộn nhất 9 phút so với IMCCE.",
      "ghi_chu_en": "A moment is when the Sun's apparent longitude reaches an exact multiple of 15 degrees, found by bisection and rounded to the minute in Vietnam time. Measured on 27 September 2026 over 4,824 moments: 3.2 minutes early on average, at most 14 minutes early and 9 minutes late relative to IMCCE.",
      "ghi_chu_zh": "交节时刻指太阳视黄经正好到达 15 度整数倍的瞬间，以二分法求得，按越南时间取整到分钟。2026 年 9 月 27 日以 4,824 个时刻测得：与 IMCCE 相比平均偏早 3.2 分钟，最多偏早 14 分钟、偏晚 9 分钟。"
    }
  ],
  "vai_tro": "tri-thuc",
  "vai_tro_mo_ta": "Bộ ghi lại tri thức: lịch pháp, bảng tra hay nội dung biên tập, dùng lại được như nguồn tham chiếu (trong giới hạn sử dụng đã nêu).",
  "vai_tro_mo_ta_en": "A knowledge dataset: calendrical values, lookup tables or edited content, reusable as a reference (within the stated limits of use).",
  "vai_tro_mo_ta_zh": "知识类数据集：历法数值、查表或编辑内容，可作为参考资料转用（以所列使用限制为限）。",
  "thay_doi_gan_nhat": {
    "phien_ban": "1.1.1",
    "ngay": "2026-09-30",
    "loai": "documentation",
    "mo_ta": "Hồ sơ mô hình (tiết khí 2.2.0, lịch âm 1.2.0, Quái khí 1.2.0) thêm kiem_dinh theo khuôn chung: trạng thái, tham chiếu, cỡ mẫu, dung sai, MAE, RMSE, trung vị, P95, P99, lớn nhất, lệch, số ngoại lệ; từng ngoại lệ kê ở tệp kèm ngoai-le-doi-chieu.csv, mọi phép kiểm của mọi bộ ở kiem-dinh.csv. Dữ liệu không đổi byte nào. Meta thêm source_ids (sổ nguồn nguon-thu-tich.csv), rule_ids (sổ luật quy-tac.json), danh_muc_tu_vung_nguon (tám loại của cột nguon kèm từ tương đương tiếng Anh), epistemic_status của từng cột và danh_muc_epistemic_status; dữ liệu không đổi byte nào.",
    "mo_ta_en": "The model profiles (solar terms 2.2.0, lunar calendar 1.2.0, Gua Qi 1.2.0) add kiem_dinh in a common layout: status, reference, sample size, tolerance, MAE, RMSE, median, P95, P99, maximum, bias, number of exceptions; each exception is listed in the companion file ngoai-le-doi-chieu.csv, and every check of every dataset in kiem-dinh.csv. The data is unchanged byte for byte. Metadata adds source_ids (source register nguon-thu-tich.csv), rule_ids (rule register quy-tac.json), danh_muc_tu_vung_nguon (the eight kinds of the nguon column with their English equivalents), a per-column epistemic_status and danh_muc_epistemic_status; the data is unchanged byte for byte.",
    "mo_ta_zh": "模型档案（节气 2.2.0、农历 1.2.0、卦气 1.2.0）新增通用格式的 kiem_dinh：状态、参照、样本量、容差、MAE、RMSE、中位数、P95、P99、最大值、偏差、例外数；每个例外逐行列于附带文件 ngoai-le-doi-chieu.csv，所有数据集的所有检验列于 kiem-dinh.csv。数据逐字节未变。元数据新增 source_ids（来源登记册 nguon-thu-tich.csv）、rule_ids（规则登记册 quy-tac.json）、danh_muc_tu_vung_nguon（nguon 列的八种类别及英文对应词）、每列的 epistemic_status 与 danh_muc_epistemic_status；数据逐字节未变。"
  },
  "loai_bo": "tinh-toan",
  "loai_bo_tuong_duong": "computed",
  "loai_bang_chung": [
    "A",
    "C"
  ],
  "danh_muc_loai_bang_chung": [
    {
      "ma": "A",
      "ten": "tai-tinh-duoc",
      "mo_ta": "Tái tính được: thuật toán thiên văn, lịch pháp hay số học cho ra giá trị, ai có thuật toán là tính lại được, và lõi tính đã đối chiếu với nguồn độc lập khi có (hồ sơ mô hình).",
      "mo_ta_en": "Recomputable: an astronomical, calendrical or arithmetic algorithm yields the value, anyone with the algorithm can recompute it, and the engine has been checked against independent sources where they exist (model profile).",
      "mo_ta_zh": "可重算：数值由天文、历法或算术算法得出，掌握算法者可自行重算；凡有独立来源处，引擎均已对照（见模型档案）。"
    },
    {
      "ma": "B",
      "ten": "kiem-bang-van-ban",
      "mo_ta": "Kiểm bằng văn bản nguồn: giá trị đối chiếu được với một văn bản cụ thể nêu ở cột nguon (tác phẩm, quyển, bản), và test của site đã đối chiếu.",
      "mo_ta_en": "Checked against a source text: the value can be compared with a specific text named in the nguon column (work, juan, edition), and the site's tests make that comparison.",
      "mo_ta_zh": "以原典核对：数值可与 nguon 列所列的具体文本（著作、卷、版本）对照，本站测试已作对照。"
    },
    {
      "ma": "C",
      "ten": "quy-uoc",
      "mo_ta": "Quy ước của một truyền thống hay một hệ hiện đại: đúng theo quy ước ấy, không đúng hay sai theo nghĩa thực nghiệm; chỗ các phái khác nhau ghi ở bộ diem-bat-dong-giua-cac-phai.",
      "mo_ta_en": "Convention of a tradition or of a modern system: correct by that convention, neither true nor false in an empirical sense; where schools differ is recorded in the diem-bat-dong-giua-cac-phai dataset.",
      "mo_ta_zh": "某一传统或现代体系的约定：按该约定为准，不存在经验意义上的真假；各派分歧记于 diem-bat-dong-giua-cac-phai 数据集。"
    },
    {
      "ma": "D",
      "ten": "bien-tap-van-hoa",
      "mo_ta": "Biên tập văn hoá: Nhật Nguyệt tuyển chọn, tóm tắt hay ghi lại từ bài viết, kho lịch lễ hội, hay bộ câu hỏi của chính site.",
      "mo_ta_en": "Cultural editing: selected, summarised or recorded by Nhật Nguyệt from the site's articles, festival store or question set.",
      "mo_ta_zh": "文化编辑：由 Nhật Nguyệt 从本站文章、节庆库或问题集中选取、概括或记录。"
    },
    {
      "ma": "E",
      "ten": "dien-giai",
      "mo_ta": "Diễn giải: lời giải nghĩa, từ khoá hay luận do site viết theo một truyền thống; không kiểm được đúng sai, đọc như lời của site.",
      "mo_ta_en": "Interpretation: explanations, keywords or readings written by the site within a tradition; not verifiable, read them as the site's words.",
      "mo_ta_zh": "解读：本站依某一传统撰写的释义、关键词或论述；无从验证真假，应视为本站的说法。"
    }
  ],
  "tu_vung_nguon": [
    "tinh-toan",
    "suy-ra",
    "quy-uoc-truyen-thong",
    "quy-uoc-he-hien-dai",
    "van-ban",
    "bien-tap",
    "tham-chieu-ngoai",
    "danh-gia"
  ],
  "phu_thuoc_bo": [],
  "mo_hinh_bac_cau": [
    "tiet-khi-meeus-c25-bieu-kien-v2"
  ],
  "danh_muc_tu_vung_nguon": [
    {
      "ma": "tinh-toan",
      "tuong_duong_en": "computed",
      "mo_ta": "Lõi tính của site tính ra bằng thuật toán thiên văn, lịch pháp hay số học.",
      "mo_ta_en": "Computed by the site's engine with an astronomical, calendrical or arithmetic algorithm.",
      "mo_ta_zh": "由本站推算引擎以天文、历法或算术算法算出。"
    },
    {
      "ma": "suy-ra",
      "tuong_duong_en": "derived",
      "mo_ta": "Quy tắc tra truyền thống áp lên giá trị tính được, cho ra giá trị không sách nào in sẵn.",
      "mo_ta_en": "A traditional lookup rule applied to a computed value, giving a value no book prints as such.",
      "mo_ta_zh": "将传统查法套用于推算所得的数值，得出书中并无现成印本的数值。"
    },
    {
      "ma": "quy-uoc-truyen-thong",
      "tuong_duong_en": "traditional_mapping",
      "mo_ta": "Quy ước của một truyền thống: bảng gán hay phép tra truyền lại, đúng theo quy ước ấy.",
      "mo_ta_en": "A convention of a tradition: an inherited mapping or lookup, correct by that convention.",
      "mo_ta_zh": "传统约定：流传下来的对应或查法，以该约定为准。"
    },
    {
      "ma": "quy-uoc-he-hien-dai",
      "tuong_duong_en": "modern_system_convention",
      "mo_ta": "Quy ước của một hệ hiện đại (Tarot Rider-Waite-Smith, thần số học), không phải truyền thống cổ.",
      "mo_ta_en": "A convention of a modern system (Rider-Waite-Smith Tarot, numerology), not of an ancient tradition.",
      "mo_ta_zh": "现代体系（韦特塔罗、数字命理）的约定，而非古代传统。"
    },
    {
      "ma": "van-ban",
      "tuong_duong_en": "textual_source",
      "mo_ta": "Chép hay đối chiếu với một văn bản cụ thể, nêu tên sau dấu hai chấm hoặc ở nguon_chi_tiet.",
      "mo_ta_en": "Copied from or checked against a specific text, named after the colon or in nguon_chi_tiet.",
      "mo_ta_zh": "录自或对照某一具体文本，名称见冒号之后或 nguon_chi_tiet。"
    },
    {
      "ma": "bien-tap",
      "tuong_duong_en": "editorial",
      "mo_ta": "Nhật Nguyệt tuyển chọn, tóm tắt, ghi lại hay viết.",
      "mo_ta_en": "Selected, summarised, recorded or written by Nhật Nguyệt.",
      "mo_ta_zh": "由 Nhật Nguyệt 选取、概括、记录或撰写。"
    },
    {
      "ma": "tham-chieu-ngoai",
      "tuong_duong_en": "external_reference",
      "mo_ta": "Dữ liệu tham chiếu của một cơ quan bên ngoài (IMCCE, USNO, NASA) dùng để đối chiếu, có băm tệp ở sổ nguồn.",
      "mo_ta_en": "Reference data from an outside institution (IMCCE, USNO, NASA) used for cross-checking, with the file hash in the source register.",
      "mo_ta_zh": "外部机构（IMCCE、USNO、NASA）的参考数据，用于对照，文件哈希见来源登记册。"
    },
    {
      "ma": "danh-gia",
      "tuong_duong_en": "evaluation",
      "mo_ta": "Mục dùng để đo một hệ thống của site, không phải lời khẳng định tri thức.",
      "mo_ta_en": "An item used to measure one of the site's systems, not a knowledge claim.",
      "mo_ta_zh": "用于衡量本站某一系统的条目，并非知识性论断。"
    }
  ],
  "danh_muc_epistemic_status": [
    {
      "ma": "verifiable",
      "loai_bang_chung": "A",
      "ten": "kiểm chứng được",
      "mo_ta": "Kiểm lại được bằng thuật toán hay đo đạc độc lập; sai số (nếu có) ghi ở hồ sơ mô hình.",
      "mo_ta_en": "Can be rechecked by an algorithm or an independent measurement; any error margin is in the model profile.",
      "mo_ta_zh": "可用算法或独立测量复核；误差（如有）见模型档案。"
    },
    {
      "ma": "textually_attested",
      "loai_bang_chung": "B",
      "ten": "có trong văn bản",
      "mo_ta": "Đúng theo nghĩa khớp văn bản nguồn đã nêu, không theo nghĩa thực nghiệm.",
      "mo_ta_en": "True in the sense of matching the named source text, not in an empirical sense.",
      "mo_ta_zh": "其真是指与所列原典相符，而非经验意义上的真。"
    },
    {
      "ma": "conventional",
      "loai_bang_chung": "C",
      "ten": "quy ước",
      "mo_ta": "Đúng theo một quy ước; các phái có thể quy ước khác (bộ diem-bat-dong-giua-cac-phai).",
      "mo_ta_en": "Correct by a convention; other schools may follow another (dataset diem-bat-dong-giua-cac-phai).",
      "mo_ta_zh": "依某一约定为准；其他流派可能另有约定（数据集 diem-bat-dong-giua-cac-phai）。"
    },
    {
      "ma": "editorial",
      "loai_bang_chung": "D",
      "ten": "biên tập",
      "mo_ta": "Nhật Nguyệt ghi lại hay tuyển chọn; đúng sai tuỳ nguồn của từng dòng.",
      "mo_ta_en": "Recorded or selected by Nhật Nguyệt; accuracy depends on each row's source.",
      "mo_ta_zh": "由 Nhật Nguyệt 记录或选取；正确与否取决于各行来源。"
    },
    {
      "ma": "interpretive",
      "loai_bang_chung": "E",
      "ten": "diễn giải",
      "mo_ta": "Lời diễn giải trong một hệ niềm tin; không kiểm được đúng sai, không phải phát biểu khoa học.",
      "mo_ta_en": "An interpretation within a belief system; not verifiable, not a scientific claim.",
      "mo_ta_zh": "某一信仰体系内的解读；无从验证真假，并非科学论断。"
    }
  ],
  "source_ids": [
    "src.espenak-meeus.delta-t-2006",
    "src.imcce.miriade",
    "src.meeus.astronomical-algorithms",
    "src.usno.seasons"
  ],
  "rule_ids": [
    "rule.lunar.utc7",
    "rule.solar-term.apparent-longitude"
  ]
}